Dokumenty szkolne
Program Wychowawczo - Profilaktyczny
PROJEKT PROGRAMU WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 IM. ARMII KRAJOWEJ W BUDACH ŁAŃCUCKICH W ROKU SZKOLNYM 2025/2026
I. Wprowadzenie
Szkolny Program Wychowawczo-Profilaktyczny na rok szkolny 2026/2027 określa najważniejsze cele, kierunki i sposoby prowadzenia działalności wychowawczej
i profilaktycznej szkoły.Program uwzględnia potrzeby rozwojowe uczniów, specyfikę środowiska szkolnego, wyniki przeprowadzonej diagnozy, obowiązujące przepisy prawa oświatowego, kierunki realizacji polityki oświatowej państwa oraz zmiany związane z wdrażaniem Reformy26. Kompas Jutra.
Punktem wyjścia jest traktowanie ucznia jako aktywnego uczestnika procesu edukacyjnego, który rozwija wiedzę, kompetencje, relacje społeczne, odpowiedzialność
i samodzielność w bezpiecznym oraz wspierającym środowisku. Szkoła wspiera wychowawczą funkcję rodziny i dąży do budowania spójności oddziaływań podejmowanych przez nauczycieli, wychowawców, specjalistów i rodziców.Działania wychowawczo-profilaktyczne obejmują całą społeczność szkolną
i uwzględniają zarówno wzmacnianie zasobów oraz czynników chroniących, jak i ograniczanie wpływu czynników ryzyka.Szczególne znaczenie w roku szkolnym 2026/2027 mają:
- tworzenie szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia,
- wspieranie dobrostanu i zdrowia psychicznego,
- rozwijanie odporności psychicznej i społecznej,
- budowanie bezpiecznych relacji,
- przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej,
- profilaktyka uzależnień behawioralnych,
- promowanie zdrowego stylu życia i aktywności fizycznej,
- kształtowanie higieny cyfrowej,
- rozwijanie krytycznego myślenia,
- przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji,
- rozwijanie postaw patriotycznych, obywatelskich i prospołecznych,
- rozpoznawanie potrzeb uczniów z uwzględnieniem ich funkcjonowania w środowisku szkolnym,
- wzmacnianie współpracy z rodzicami,
- rozwijanie ciekawości, aktywności poznawczej, współpracy i sprawczości uczniów.
II. Główne cele programu
Nadrzędnym celem programu jest wychowanie, rozumiane jako wspieranie wychowanka w rozwoju, ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki (art. 1 pkt 3 ustawy – Prawo oświatowe), rozumianej jako interwencja kompensująca niedostatki wychowania.
Celem działań wychowawczych szkoły jest kształtowanie prozdrowotnych wzorców konsumpcyjnych, umiejętności intrapsychicznych ucznia, które pozwolą radzić sobie ze sobą i z wyzwaniami świata, oraz budowanie jego odporności na potencjalne zagrożenia.
Działania wychowawcze określone w niniejszym programie obejmują w szczególności:
- współpracę z rodzicami lub opiekunami uczniów i wychowanków w celu budowania postawy prozdrowotnej i zdrowego stylu życia,
- tworzenie spójnego środowiska wychowawczego, w którym wartości i normy życia są zrozumiałe dla wychowanka, w którym wychowawcy współpracują, wspierając ucznia w integralnym rozwoju i osiąganiu pełni człowieczeństwa,
- zapoznanie z aktualizacją Standardów Ochrony Małoletnich w szkole,
- kształtowanie systemu wartości,
- wzmacnianie wśród uczniów więzi ze szkołą oraz społecznością lokalną,
- ukazywanie wpływ postawy rodziców na wyniki w nauce,
- kształtowanie przyjaznego klimatu w szkole, budowanie prawidłowych relacji rówieśniczych oraz relacji uczniów i nauczycieli, a także nauczycieli i rodziców lub opiekunów,
- doskonalenie umiejętności nauczycieli i wychowawców w zakresie budowania podmiotowych relacji z uczniami, oraz ich rodzicami lub opiekunami oraz warsztatowej pracy z grupą uczniów,
- wzmacnianie kompetencji wychowawczych nauczycieli oraz rodziców lub opiekunów,
- kształtowanie u uczniów i wychowanków postaw prospołecznych, w tym przez możliwość udziału w działaniach z zakresu wolontariatu, sprzyjających aktywnemu uczestnictwu uczniów w życiu społecznym oraz zaangażowaniu w działalność podmiotów,
- realizowanie doradztwa zawodowego,
- wspieranie edukacji rówieśniczej poprzez realizację programów rówieśniczych mających na celu modelowanie postaw prozdrowotnych i prospołecznych.
Profilaktyka to proces wspomagania człowieka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu, a także ograniczenie i likwidowanie czynników blokujących i zaburzających zdrowe życie.
Działania profilaktyczne określone w niniejszym programie obejmują w szczególności:
- wspieranie wszystkich uczniów i wychowanków w prawidłowym rozwoju i zdrowym stylu życia oraz podejmowanie działań, których celem jest ograniczanie zachowań ryzykownych, niezależnie od poziomu ryzyka używania przez nich środków i substancji,
- realizowanie wśród uczniów oraz ich rodziców lub opiekunów dostosowanych do potrzeb indywidualnych i grupowych programów zalecanych w ramach Systemu rekomendacji programów profilaktycznych i promocji zdrowia psychicznego,
- przygotowanie oferty zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia jako alternatywnej pozytywnej formy działalności zaspokajającej ważne potrzeby, w szczególności potrzebę podniesienia samooceny, sukcesu, przynależności i satysfakcji życiowej,
- sposoby zapobiegania trudnościom w nauce, motywowanie uczniów do pracy,
- doskonalenie zawodowe nauczycieli i wychowawców w zakresie realizacji szkolnej interwencji profilaktycznej w przypadku podejmowania przez uczniów i wychowanków zachowań ryzykownych.
Powiązanie programu z kierunkami polityki oświatowej państwa 2026/2027
W roku szkolnym 2026/2027 działania wychowawczo-profilaktyczne szkoły uwzględniają następujące priorytety:
1. Wdrażanie Reformy26. Kompas Jutra
Działania służą wspieraniu uczniów w procesie zmian edukacyjnych, rozwijaniu samodzielności, sprawczości, współpracy, kompetencji przekrojowych oraz aktywnego uczenia się.
2. Budowanie odporności społecznej
Szkoła rozwija odpowiedzialność za siebie i innych, postawy patriotyczne, obywatelskie
i prospołeczne oraz przygotowuje uczniów do właściwego reagowania w sytuacjach zagrożenia.3. Edukacja zdrowotna
Działania obejmują promocję zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego, aktywność ruchową, odpowiedzialne zachowania prozdrowotne oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy.
4. Higiena cyfrowa i bezpieczeństwo w sieci
Szkoła rozwija odpowiedzialne korzystanie z urządzeń cyfrowych, krytyczną analizę informacji, umiejętność rozpoznawania zagrożeń, równowagę online–offline oraz świadome
i etyczne wykorzystywanie sztucznej inteligencji.5. Rozpoznawanie potrzeb uczniów
Planowanie wsparcia uwzględnia funkcjonowanie ucznia w środowisku szkolnym, jego mocne strony, bariery, potrzeby oraz współpracę szkoły z rodziną.
6. Zdrowie psychiczne, przeciwdziałanie przemocy i uzależnieniom behawioralnym
Szkoła podejmuje działania przeciwdziałające przemocy rówieśniczej, cyberprzemocy
i zachowaniom nałogowym oraz zapewnia wsparcie uczniom doświadczającym kryzysu.7. Świadome decyzje edukacyjno-zawodowe
Uczniowie są wspierani w poznawaniu własnych możliwości, zainteresowań i predyspozycji oraz w podejmowaniu decyzji dotyczących dalszej drogi kształcenia.
8. Ciekawość i aktywność poznawcza
Szkoła wspiera uczenie się poprzez doświadczenie, współpracę, projekty interdyscyplinarne, informację zwrotną oraz świadome uczestnictwo ucznia w procesie uczenia się.
Przy opracowaniu programu uwzględniono:
- obowiązujące przepisy prawa,
- analizę dotychczasowych działań wychowawczych i profilaktycznych szkoły, jego ewaluację,
- diagnozę oczekiwań rodziców przeprowadzoną badaniami na temat kluczowych celów wychowawczych stawianych przez rodziców w procesie wychowawczym na temat przyszłości ich dziecka oraz oczekiwań rodziców w stosunku do szkoły i szkolnych specjalistów w zakresie wspomagania dziecka w rozwoju,
- ocenę potencjału i możliwości rozwojowych uczniów (na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych uczniów kończących poprzedni etap edukacyjny, wyników testów wewnątrzszkolnych, wyników olimpiad, konkursów i zawodów sportowych, wolontariatu, samorządności itp.),
- identyfikację środowiska lokalnego,
zasoby szkoły: przygotowanie merytoryczne nauczycieli do podejmowania działań wychowawczych i profilaktycznych, zasoby materialne (boisko szkolne, pracownie,
Obowiązujące akty prawa:
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (art. 72),
- Powszechna deklaracja praw człowieka,
- Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,
- Konwencja o prawach dziecka,
- ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 986),
- programy międzynarodowe i krajowe w zakresie profilaktyki i promocji zdrowia,
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1798),
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1604 ze zm.).
- sala gimnastyczna), zasoby techniczne (wyposażenie pracowni), zasoby organizacyjne (wolontariat uczniowski).
- Charakterystyka absolwenta
Działania zawarte w programie zmierzają do ukształtowania takiego modelu absolwenta, którego cechować będzie, niezależnie od posiadanych indywidualnych cech osobowości, predyspozycji i uzdolnień, posiadanie uniwersalnych cech warunkujących odpowiednie funkcjonowanie we współczesnym świecie.
Absolwent kończący szkołę:
- dobrze funkcjonuje w swoim środowisku rówieśniczym, w szkole i w domu,
- podejmuje odpowiedzialne decyzje dotyczące zdrowia.
- funkcjonuje bezpiecznie w środowisku cyfrowym
- chroni swoją prywatność;
- krytycznie analizuje informacje;
- potrafi rozpoznawać manipulację i dezinformację;
- zna konsekwencje publikowania treści;
- respektuje zasady komunikacji internetowej;
- potrafi zachować równowagę online–offline;
- korzysta z narzędzi AI w sposób odpowiedzialny, krytyczny i etyczny.
- jest świadomym członkiem społeczeństwa,
- jest pogodny, pozytywnie nastawiony do otoczenia, jednak niebezkrytycznie,
- umiejętnie komunikuje się z innymi, dostosowuje się do zachodzących zmian, reguł i zasad, które wyznaczają kierunek jego działania,
- umiejętnie szuka sposobów radzenia sobie z zagrożeniami związanymi z poszukiwaniem własnej tożsamości oraz wzorców do naśladowania,
- jest twórczy, kreatywny i zdolny sterować swoim kształceniem w szkole i poza nią,
- potrafi nawiązać serdeczne kontakty, odnosi się z szacunkiem do innych, jest sympatyczny, tolerancyjny, empatyczny i ciekawy świata,
- jest otwarty na inne kultury, posiada umiejętności porozumiewania się w języku obcym,
- jest samodzielny, potrafi współdziałać w zespole, poszukuje nowych rozwiązań, wymienia się doświadczeniami z innymi, potrafi porządkować i rozwiązywać problemy,
- potrafi współdziałać z innymi, jest wrażliwy na los potrzebujących, bierze na siebie odpowiedzialność za własne życie i życie społeczne.
- Program określa wydzielone obszary działania:
- wychowawcze – promujące zdrowie psychiczne oraz wspomagające uczniów w rozwoju ukierunkowanym na osiągnięcie pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, psychicznej, społecznej oraz aksjologicznej,
- edukacyjne – mające na celu poszerzanie wiedzy i umiejętności uczniów i wychowanków, ich rodziców lub opiekunów, nauczycieli i wychowawców na temat kształtowania postaw ukierunkowanych na prawdę, dobro i piękno, uzdalniających do odpowiedzialnych decyzji,
- informacyjne – polegające na dostarczaniu rzetelnych i aktualnych informacji, dostosowanych do wieku oraz możliwości psychofizycznych odbiorców, na temat zagrożeń w cyberprzestrzeni, mających na celu kształtowanie krytycznego podejścia do treści publikowanych w Internecie i mediach społecznościowych,
- profilaktyczne – wspierające uczniów:
- w rozwoju, poprzez podejmowanie działań ograniczających zachowania ryzykowne,
- w rozwoju umiejętności podstawowych i przekrojowych.
- Uczestnicy programu
Dyrektor szkoły:
- dba o prawidłowe funkcjonowanie szkoły, stwarza warunki dla realizacji procesu wychowawczego w szkole, dba o prawidłowy poziom pracy wychowawczej i opiekuńczej,
- organizuje szkolenia dla nauczycieli,
- dba o zapewnienie bezpieczeństwa na terenie szkoły,
- uczestniczy w procesie diagnozy zagrożeń szkoły oraz w oddziaływaniach wychowawczo-profilaktycznych,
- sprawuje opiekę nad uczniami oraz stwarza warunki harmonijnego rozwoju psychofizycznego poprzez aktywne działania prozdrowotne,
- stwarza warunki dla realizacji procesu wychowawczego w szkole, dbając o prawidłowy poziom pracy wychowawczej i opiekuńczej szkoły,
- inspiruje nauczycieli do poprawy istniejących lub wdrożenia nowych rozwiązań w procesie kształcenia, przy zastosowaniu innowacyjnych działań programowych, organizacyjnych lub metodycznych, których celem jest rozwijanie kompetencji uczniów,
- stwarza warunki do działania w szkole lub placówce: wolontariuszy, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły,
- dba o przestrzeganie zasad oceniania, praw uczniów, kompetencji organów szkoły,
- nadzoruje realizację szkolnego programu wychowawczo-profilaktycznego.
Rodzice:
- współtworzą szkolny programu wychowawczo-profilaktyczny,
- uczestniczą w diagnozowaniu pracy wychowawczej szkoły,
- uczestniczą w wywiadówkach organizowanych przez szkołę,
- współpracują z wychowawcą klasy i innymi nauczycielami uczącymi w klasie,
- znają i akceptują program oraz czynnie współpracują przy jego realizacji,
- przekazują i egzekwują stosowanie ogólnie przyjętych norm kulturalnego zachowania,
- wdrażają dzieci do poczucia obowiązku i odpowiedzialności za własne postępowanie.
Nauczyciele, wychowawcy:
- prowadzą w różnych formach szkolenia i konsultacje dla rodziców,
- dążą w swojej pracy do integracji zespołu klasowego,
- sprawują opiekę wychowawczą nad uczniami szkoły, a w szczególności tworzą warunki wspomagające ich rozwój i przygotowują do życia w rodzinie i w społeczeństwie,
- poznają warunki życia i nauki swoich wychowanków,
- uczą pozytywnego myślenia i stawiania na sukces poprzez rozwijanie poczucia własnej wartości,
- realizują w toku pracy wychowawczo-profilaktycznej treści i cele niniejszego programu oraz nadzorują udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w swojej klasie,
- diagnozują sytuację wychowawczą w klasie poprzez rozpoznanie indywidualnych potrzeb uczniów, współpracując w tym zakresie z pedagogiem specjalnym,
- opracowują plan pracy wychowawczo-profilaktycznej dla klasy na dany rok szkolny, na podstawie dokonanego rozpoznania oraz celów i zadań określonych w szkolnym programie wychowawczo-profilaktycznym (uwzględniając specyfikę funkcjonowania zespołu klasowego i potrzeby uczniów),
- przygotowują sprawozdania z realizacji planu pracy wychowawczej i wnioski do dalszej pracy (dwa razy w roku),
- zapoznają uczniów swoich klas i ich rodziców z prawem wewnątrzszkolnym i obowiązującymi zwyczajami, tradycjami szkoły,
- wykonują zadania jako członkowie zespołów wychowawczych zlecone przez przewodniczącego zespołu,
- oceniają zachowania uczniów swojej klasy, zgodnie z obowiązującymi w szkole procedurami i wewnątrzszkolnym systemem oceniania uczniów,
- współpracują z innymi nauczycielami uczącymi w klasie, rodzicami uczniów, pedagogiem szkolnym, pedagogiem specjalnym oraz specjalistami pracującymi z uczniami o specjalnych potrzebach.
Ponadto, wszyscy nauczyciele realizują program wychowawczo-profilaktyczny, a w szczególności:
- uwzględniają go przy realizacji klasowych planów pracy,
- reagują na przejawy niedostosowania społecznego u uczniów,
- wspierają swoją postawą i działaniami pedagogicznymi rozwój psychofizyczny uczniów, udzielają pomocy w przezwyciężaniu niepowodzeń szkolnych, w oparciu o rozpoznanie potrzeb,
- odpowiadają za życie, zdrowie i bezpieczeństwo uczniów podczas pobytu w szkole i poza jej terenem, np. na wycieczkach szkolnych, świadczą pomoc psychologiczno-pedagogiczną w bieżącej pracy z uczniem,
- przestrzegają obowiązujących w szkole procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia młodzieży demoralizacją i przestępczością,
- udzielają uczniom pomocy w przezwyciężaniu niepowodzeń szkolnych,
- kształcą i wychowują młodzież w duchu patriotyzmu i demokracji,
- prowadzą rozmowy z uczniami i rodzicami o zachowaniu i frekwencji oraz postępach w nauce na swoich zajęciach,
- kształtują u uczniów pozytywne myślenie i stawianie na sukces poprzez rozwijanie poczucia własnej wartości,
- wspierają zainteresowania i rozwój osobowy uczniów.
Uczniowie
Wszyscy uczniowie szkoły są poddani oddziaływaniom tego programu:
- otrzymują dość zachęty, aby uczyć się śmiałości,
- w pełni aprobowani uczą się lubić samych siebie,
- często słyszą słowa uznania,
- uczą się stawiać sobie cele,
- w poczuciu bezpieczeństwa uczą się ufać sobie i innym,
- otaczani są rzetelnością i uczciwością, uczą się, czym jest prawda i sprawiedliwość.
Rada pedagogiczna szkoły:
- uczestniczy w diagnozowaniu pracy wychowawczej szkoły i potrzeb w zakresie działań profilaktycznych,
- opracowuje projekt programu wychowawczo-profilaktycznego (w porozumieniu z radą rodziców),
- opracowuje wspólnie z dyrektorem dokumenty i procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia młodzieży demoralizacją i przestępczością,
- dokonuje ewaluacji szkolnego programu wychowawczo-profilaktycznego.
Psycholog i pedagog szkolny:
- udzielają pomocy uczniom, którzy znajdują się w trudnej sytuacji życiowej, oraz uczniom, którzy padli ofiarą przestępczości,
- w sposób zdecydowany reagują na obecność w szkole osób obcych, które swoim podejrzanym zachowaniem stwarzają zagrożenie dla ucznia,
- współpracują z instytucjami w organizowaniu różnych form spędzania czasu przez uczniów, szczególnie z rodzin zaniedbanych środowiskowo,
- współpracują z policją, z sądem dla nieletnich, z kuratorami (w razie zaistniałej potrzeby), z Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej,
- kształtują u uczniów i ich rodziców świadomość prawną w zakresie ponoszenia konsekwencji wynikających z popełnionych czynów,
- udzielają pomocy psychologiczno-pedagogicznej rodzicom uczniów, prowadzą zajęcia terapeutyczne z dziećmi – indywidualne i grupowe, stosują profilaktykę zachowań ryzykownych wśród uczniów,
- organizują spotkania i prelekcje dla rodziców na tematy związane z procesem nauczania i wychowania, udzielają wsparcia zgłaszającym się rodzicom w sytuacjach trudnych wychowawczo i losowo, współpracują z nauczycielami w zakresie procesu nauczania i wychowania uczniów,
- prowadzą badania i działania diagnostyczne uczniów (indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych),
- współpracują z rodzicami w zakresie działań wychowawczych i profilaktycznych.
Pedagog specjalny
- współpracuje z nauczycielami grup lub innymi specjalistami, rodzicami oraz uczniami w:
- rekomendowaniu dyrektorowi szkoły do realizacji działań w zakresie zapewnienia aktywnego i pełnego uczestnictwa uczniów w życiu szkoły (np. rekomendowanie programów/projektów/innych działań, których celem jest aktywizacja dzieci z niepełnosprawnościami na terenie szkoły) oraz dostępności, o której mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2240), np.: monitorowanie dostępności architektonicznej budynku, sprawdzenie, czy uczniowie z niepełnosprawnościami znają procedurę ewakuacyjną, monitorowanie strony szkoły pod kątem tagów i opisów zdjęć,
- prowadzeniu badań i działań diagnostycznych związanych z rozpoznawaniem indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie dziecka i jego uczestnictwo w życiu szkoły,
- rozwiązywaniu problemów dydaktycznych i wychowawczych uczniów,
- określeniu niezbędnych do nauki warunków, sprzętu specjalistycznego i środków dydaktycznych, w tym wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne, odpowiednich ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne dziecka,
- pracuje w zespole ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej i współpraca z zespołem, który tworzą nauczyciele i specjaliści prowadzący zajęcia z uczniami w zakresie opracowania i realizacji indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego, którzy posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym zapewnienie temu dziecku pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
- koordynuje pracę zespołów nauczycieli pracujących przy WOPFU i IPET,
- wspiera nauczycieli grup wychowawczych i innych specjalistów w:
- rozpoznawaniu przyczyn niepowodzeń edukacyjnych dzieci lub trudności w ich funkcjonowaniu, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu szkoły,
- udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w bezpośredniej pracy z dzieckiem,
- dostosowaniu sposobów i metod pracy do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka oraz jego możliwości psychofizycznych,
- doborze metod, form kształcenia i środków dydaktycznych do potrzeb dziecka,
- udziela pomocy psychologiczno-pedagogicznej uczniom, rodzicom uczniów i nauczycielom, uczestniczy w spotkaniach z rodzicami dzieci w miarę potrzeb, nie rzadziej niż raz w okresie w celu omówienia sytuacji i potrzeb dziecka, a także działań wspierających podejmowanych w domu,
- współpracuje, w zależności od potrzeb, z innymi podmiotami z:
- rodzicami uczniów,
- poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi,
- placówkami doskonalenia nauczycieli,
- innymi szkołami i placówkami,
- organizacjami pozarządowymi oraz innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz rodziny, dzieci, uczniów,
- przedstawia radzie pedagogicznej propozycje w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli szkoły zakresie zadań o których mowa powyżej.
Samorząd:
- reprezentuje głos uczniów;
- proponuje inicjatywy;
- organizuje działania społeczne;
- współtworzy wydarzenia szkolne;
- wspiera integrację;
- promuje wolontariat;
- angażuje się w działania dotyczące bezpieczeństwa i dobrostanu;
- rozwija samorządność i odpowiedzialność uczniów.
- Wnioski z ewaluacji
Ewaluację przeprowadzono za pomocą anonimowych ankiet skierowanych do uczniów z klas IV-VIII, rodziców i nauczycieli. Pytania do narzędzi badawczych zostały sformułowane przez członków zespołu ds. programu wychowawczo-profilaktycznego w składzie: Emilia Fryń,Sylwia Pelc.
Na podstawie przeprowadzonej ewaluacji Szkolnego Programu Profilaktycznego oraz analizy opinii uczniów, rodziców i nauczycieli należy uznać, że działania wychowawczo-profilaktyczne są potrzebne i przynoszą pozytywne efekty. Jednocześnie wyniki badań wskazują na konieczność ich kontynuowania, modyfikowania i dostosowania do aktualnych potrzeb społeczności szkolnej.
Wnioski:
- Należy wzmocnić działania na rzecz bezpieczeństwa uczniów, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa emocjonalnego i społecznego.
- Priorytetem powinna być profilaktyka przemocy rówieśniczej, zarówno fizycznej, jak i psychicznej.
- Należy rozwijać kompetencje społeczne i emocjonalne uczniów, w szczególności umiejętność komunikowania się, rozwiązywania konfliktów, radzenia sobie z emocjami, budowania prawidłowych relacji oraz okazywania szacunku i empatii.
- Należy kontynuować działania z zakresu ochrony zdrowia psychicznego, obejmujące przede wszystkim radzenie sobie ze stresem i lękiem, rozpoznawanie oraz wyrażanie emocji, wzmacnianie poczucia własnej wartości i umiejętność korzystania z dostępnej pomocy.
- Konieczne jest wzmacnianie działań dotyczących cyberprzemocy, hejtu i bezpieczeństwa w Internecie. Należy rozwijać umiejętność odpowiedzialnego korzystania z mediów społecznościowych, telefonów i innych technologii cyfrowych oraz kształtować umiejętność reagowania na zagrożenia w sieci.
- Warto uwzględnić problem nadmiernego korzystania z telefonów i innych technologii cyfrowych. Nauczyciele wskazali uzależnienie od telefonów jako jeden z najważniejszych problemów wychowawczo-profilaktycznych w szkole.
- Należy wzmacniać kulturę wzajemnego szacunku i przeciwdziałać wykluczeniu. Działania profilaktyczne powinny promować akceptację drugiego człowieka bez względu na wygląd, osiągnięcia czy inne cechy, a także rozwijać empatię, tolerancję i odpowiedzialność za relacje z innymi.
- Należy rozwijać umiejętności bezpiecznego reagowania w sytuacjach zagrożenia oraz wzmacniać wiedzę uczniów na temat tego, gdzie i w jaki sposób mogą szukać pomocy. Potrzeba ta została bezpośrednio wskazana przez uczniów.
- Należy kontynuować współpracę z pedagogiem i psychologiem szkolnym oraz utrzymać warsztatową formę zajęć profilaktycznych. Wskazane jest stosowanie bardziej aktywizujących metod pracy, takich jak dyskusje, ćwiczenia praktyczne, scenki, praca w grupach oraz możliwość zadawania anonimowych pytań.
- Należy zwiększyć systematyczność informowania rodziców o działaniach profilaktycznych. Wyniki wskazują, że część rodziców nie pamięta, czy otrzymywała informacje o prowadzonych działaniach, dlatego warto stosować bardziej różnorodne i regularne formy komunikacji.
- Wskazane jest dalsze wzmacnianie współpracy szkoły z rodzicami oraz zwiększanie ich zaangażowania w działania wychowawcze i profilaktyczne. Pozwoli to na lepsze rozpoznawanie potrzeb uczniów oraz wspólne reagowanie na pojawiające się trudności.
- Należy prowadzić systematyczną diagnozę potrzeb uczniów, zwłaszcza w zakresie poczucia bezpieczeństwa, przemocy, relacji rówieśniczych, zdrowia psychicznego i funkcjonowania w środowisku cyfrowym. Pozwoli to na bieżące dostosowywanie działań profilaktycznych do rzeczywistych problemów uczniów.
- Należy wzmacniać współpracę całego zespołu szkolnego- nauczycieli, specjalistów, rodziców, uczniów i pracowników niepedagogicznych- w zakresie rozpoznawania problemów, udzielania pomocy i reagowania na sytuacje wymagające interwencji.
- W działaniach profilaktycznych należy uwzględnić edukację medialną i rozwijanie krytycznego myślenia, w tym umiejętność odróżniania informacji prawdziwych od fałszywych oraz odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji.
V. Szczegółowe cele wychowawcze do realizacji
Szczegółowe cele do pracy wynikają z diagnozy przeprowadzonej w szkole, w tym monitorowania i ewaluacji dotychczasowego programu wychowawczo-profilaktycznego, z uwzględnieniem wytycznych MEN i Ministerstwa Zdrowia w zakresie ochrony zdrowia psychicznego uczniów. Odniesienie do poszczególnych sfer rozwoju pozwoli harmonijnie oddziaływać na rozwój uczniów w poszczególnych obszarach.
Sfera fizycznego rozwoju ucznia – edukacja zdrowotna realizowana będzie poprzez:
- wdrożenie działań szkolnego procesu promocji zdrowia – kształtowania czynnych postaw uczniów wobec zdrowia i bezpieczeństwa własnego i innych oraz umiejętności doskonalenia zdrowia własnego.
Nazwa działań wychowawczych
Nazwa działań edukacyjnych skierowanych do całej społeczności szkolnej
Formy działań profilaktycznych
Sposoby realizacji
Kształtowanie prawidłowych postaw prozdrowotnych, określanie ich wpływu na zdrowie, w tym zdrowie psychiczne
Współpraca nauczycieli klas I–VIII ze specjalistami zatrudnionymi w szkole w celu dokonywania diagnozy potrzeb zdrowotnych uczniów:
- określanie mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów,
- rozpoznawanie przyczyn trudności zdrowotnych w funkcjonowaniu ucznia, w tym barier i ograniczeń utrudniających jego funkcjonowanie w szkole,
- podejmowanie jednorazowych i cyklicznych wydarzeń związanych z promocją zdrowia sprzyjających rozwojowi kompetencji oraz potencjału dziecka w celu podnoszenia efektywności nabywania sprawności,
- diagnozowanie występowania czynników ryzyka i czynników chroniących przed sięganiem po substancje psychoaktywne przez uczniów,
- ocena występowania zjawisk zachowań ryzykownych, takich jak agresja, zażywanie środków odurzających, samookaleczenia, oraz zaburzeń odżywiania (bulimia, anoreksja, otyłość) lub snu.
Współpraca z rodzicami w celu wzmacniania konstruktywnych postaw w zakresie stawiania swoim dzieciom realistycznych wymagań i wspierania dzieci w ich rozwoju.
Kształtowanie odporności emocjonalnej (wyrabianie odporności na przykrości i inne emocje ujemne).
Utrzymanie i rozwijanie dziecięcego entuzjazmu do bycia aktywnym.
Podnoszenie poziomu aktywności fizycznej uczniów i obserwacja ich zachowań żywieniowych
Podejmowanie działań informacyjnych – zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy wobec dzieci poprzez zapoznanie uczniów ze Standardami Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem, zagrożeniami, na które mogą być narażeni, korzystanie w procesie kształcenia z narzędzi i zasobów cyfrowych oraz metod kształcenia wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.
Działania informacyjne – dostarczanie wiarygodnych informacji na temat ryzyka i czynników chroniących przed sięganiem po substancje psychoaktywne przez uczniów.
Długofalowa organizacja wspierania ucznia we wzmacnianiu odporności psychicznej poprzez:
- realizację zajęć z zakresu edukacji,
- nastawienie ucznia na własny rozwój (określenie swoich potrzeb – potencjał i deficyty – i sformułowanie celów na podstawie aspiracji, marzeń i pragnień przez ucznia),
- akceptację trudności (tj. zrozumienie, że trudności i problemy to wyzwania, które są częścią życia i służą naszemu rozwojowi, gotowość do wyjścia poza strefę komfortu),
- wyrabianie optymizmu (wiara we własne siły, postrzeganie problemów jako wyzwań i możliwości gromadzenia nowych doświadczeń, poszukiwanie korzyści w każdej sytuacji),
- prowadzenie pogadanek na temat zdrowia psychicznego, odporności psychicznej na godzinach wychowawczych, zgodnie z treściami uwzględnionymi w podstawie programowej
Lekcje wychowawcze, indywidualne konsultacje z wychowawcą klasy, lekcje przedmiotowe, wydarzenia klasowe i szkolne, aktywna obecność uczniów w społeczności szkolnej i inne.
Prowadzenie zajęć wychowawczych nt. zdrowia psychicznego i jego ochrony jako jednej z najważniejszych wartości w życiu
Stwarzanie warunków harmonijnego rozwoju psychofizycznego uczniów poprzez aktywne działania prozdrowotne
Promocja zdrowia w obszarach:
- higiena osobista i otoczenia,
- bezpieczeństwo i pierwsza pomoc,
- ruch w życiu człowieka,
- żywność i żywienie,
- zdrowie psychospołeczne i edukacja do życia w rodzinie,
- profilaktyka uzależnień,
- promowanie zrównoważonych form spędzania wolnego czasu
Wyposażenie uczniów w umiejętności skutecznego dbania o własne zdrowie.
Gazetki ścienne i ulotki.
Udział w pozaszkolnych zawodach sportowych, akcjach i konkursach prozdrowotnych.
Spotkania z higienistką szkolną i pedagogiem.
Nawiązanie współpracy z podmiotami zewnętrznymi: kooperacja z innymi szkołami, stacją sanitarno-epidemiologiczną, poradnią psychologiczno-pedagogiczną, biblioteką publiczną, instytucjami kultury (teatrami i domami kultury), a także organizacjami pozarządowymi, stowarzyszeniami i fundacjami działającymi na rzecz dziecka i rodziny, powiatowym centrum pomocy rodzinie, GOPS, placówkami zajmującymi się ochroną zdrowia, zwłaszcza zdrowia psychicznego (np. centrum zdrowia psychicznego), podmiotami wspierającymi właściwą organizację kształcenia dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – by zapewnić uczniom i rodzicom adekwatną do potrzeb pomoc i wsparcie.
Organizacja szkolnych imprez sportowych (tj. Dzień Sportu, wycieczki rowerowe).
Lekcje WF, lekcje wychowawcze, indywidualne konsultacje z wychowawcą klasy, lekcje przedmiotowe, wydarzenia klasowe i szkolne, aktywna obecność uczniów w społeczności szkolnej i inne.
Odpowiedzialni: nauczyciel WF, pielęgniarka, wychowawcy, specjaliści (pedagog, psycholog, pedagog specjalny).
Realizacja rekomendowanych programów profilaktycznych
Prowadzenie zajęć terapeutycznych rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne uczniów oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym z uczniami potrzebującymi wsparcia
Ugruntowanie wiedzy na temat korzyści z dbałości o zdrowie, rozwijania sprawności fizycznej i nawyku aktywności ruchowej – wpływ ruchu na zdrowie psychiczne człowieka
Poszerzanie wiedzy na temat zdrowia i profilaktyki zdrowotnej.
Kształtowanie prozdrowotnych wzorców konsumpcyjnych.
Doskonalenie kompetencji nauczycieli w zakresie rozpoznawania potrzeb i możliwości dzieci oraz organizowania i udzielania dzieciom pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Dbanie o rozwój wiedzy i umiejętności zawodowych nauczycieli o umiejętności dotyczące problematyki związanej z uzależnieniami.
Nabywanie umiejętności opierania się naciskom otoczenia, nabywanie umiejętności bycia asertywnym – warsztaty edukacyjne.
Treningi umiejętności odmawiania papierosa, alkoholu, dopalaczy itd.
Prowadzenie edukacji antyuzależnieniowej.
Współpraca z instytucjami prowadzącymi profilaktykę w zakresie zdrowego odżywiania (otyłość, cukrzyca).
Organizowanie zajęć z uczniami z uwzględnieniem treści promocji zdrowia – kształtowanie praktycznych umiejętności wykorzystania wiedzy w codziennych sytuacjach życia, formowaniu postaw prozdrowotnych uczniów.
Poszerzenie wiedzy uczniów nt. suplementów diety i leków.
Realizacja programu profilaktyki uzależnień i rozwijanie umiejętności życiowych, krajoznawczych, regionalnych.
Udział uczniów w zawodach i masowych imprezach rekreacyjno-sportowych w szkole i na terenie miasta.
Gazetki na korytarzach szkolnych na temat zasad zdrowego stylu życia.
Uzależnienia od alkoholu – propozycje spędzania wolnego czasu w ruchu, na sportowo, bez alkoholu;
Podejmowanie działań ograniczających zachowania konfliktowe, stresowe, presję grupy, realizacja zajęć wychowania do życia w rodzinie.
Konsultacje ze specjalistami.
Film edukacyjny.
Studium przypadku
Lekcje wychowawcze, indywidualne konsultacje z wychowawcą klasy, lekcje przedmiotowe, wydarzenia klasowe i szkolne, aktywna obecność uczniów w społeczności szkolnej i inne.
Odpowiedzialni: wychowawcy, pedagodzy, dyrekcja
Godziny wychowawcze, filmy o uzależnieniach.
Udostępnianie informacji o ofercie pomocy specjalistycznej dla uczniów, ich rodziców, w przypadku używania środków i substancji – wskazanie miejsc, w których można uzyskać pomoc.
Spotkania z pielęgniarką szkolną, lekarzem, pedagogiem.
Stosowanie przez nauczycieli metod aktywizujących ucznia w realizacji działań promocji zdrowia – tworzenie codziennie warunków do dbałości o zdrowie poprzez realizację np.: warsztatów, projektów, debat, konkursów, różnych form aktywności ruchowej czy aktywnych przerw śródlekcyjnych
Sfera społecznego rozwoju ucznia – kształtowanie postaw społecznych (relacje):
- kształtowanie postaw ukierunkowanych na rozwijanie empatii i wrażliwości na potrzeby innych,
- kształtowanie u uczniów i nauczycieli umiejętności pracy w zróżnicowanym zespole,
- umiejętne wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w procesach edukacyjnych – rozumienie i respektowanie obowiązujących norm w życiu codziennym i cyberprzestrzeni – krytyczna analiza informacji.
Nazwa działań wychowawczych
Nazwa działań edukacyjnych skierowanych do całej społeczności szkolnej
Formy działań profilaktycznych
Sposoby realizacji
Kształtowanie postaw empatii i wrażliwości na potrzeby innych. Podnoszenie jakości edukacji włączającej i umiejętności pracy z zespołem zróżnicowanym
Zajęcia kształtujące postawy empatii i wrażliwości na potrzeby innych – m.in. na zajęciach z wychowawcą, godzinach z psychologiem i pedagogiem.
Autorski program profilaktyczny rozwijający kompetencje społeczne dla uczniów klas 4-8 oraz rodziców w formie warsztatów. Rozwijanie kompetencji społecznych w zakresie efektywnej komunikacji czyli: Jak się komunikować by nie zwariować?
Propagowanie idei wrażliwości na potrzeby innych.
Promowanie postaw empatii, wrażliwości na potrzeby innych.
Organizacja przestrzeni edukacyjnej, która sprzyja rozwijaniu u uczniów empatii i wrażliwości na potrzeby innych – współpraca ze środowiskiem rodzinnym uczniów.
Prowadzenie rozmów z uczniami:
- dokonywanie oceny, czym jest empatia, wrażliwość na potrzeby innych – kreowanie u uczniów postawy współpracy i pomocy,
- rozwijanie wrażliwości na potrzeby innych ludzi, dostrzeganie pozytywnych cech w innych,
- nabywanie umiejętności wczuwania się w stany emocjonalne i sytuacje innych ludzi – budowanie u dzieci świadomości własnych uczuć,
- czynienie dobra wobec innych z jednoczesnym kształtowaniem poczucia własnej wartości i pewności siebie, która jest potrzebna w wyznaczaniu własnych granic,
- motywowanie uczniów do rozwoju i wskazywanie mocnych stron uczniów,
- korzystanie z różnych pozycji literatury do dostarczania wzorców empatycznych zachowań człowieka, wrażliwości na potrzeby innych (prezentacja w kącikach książek, bookcrossing) – opracowanie bibliografii.
Kształtowanie u uczniów umiejętności przestrzegania podstawowych reguł i norm obowiązujących w szkole – przestrzeganie zasad Kodeksu ucznia.
Podejmowanie przez pedagogów i wychowawców interwencji w sytuacjach łamania norm i reguł
Projekt „Kumpelkowo”- projekt wspierający rozwój umiejętności społecznych.
Realizacja działań, lekcji, uroczystości, wspomaganie uczniów w rozwijaniu empatii i wrażliwości na potrzeby innych:
- wdrożenie projektów edukacyjnych – kształtowanie u uczniów postaw,
- kształtowanie postaw ukierunkowanych na empatię (wzajemne rozumienie i emocjonalne współuczestnictwo), czynienie dobra, wrażliwość na potrzeby innych.
Podejmowanie działań:
- realizacja akcji „Kodeks Empatycznego Kolegi/Koleżanki”
- poczta walentynkowa,
- Szkolny Tydzień Życzliwości.
Działalność wolontariatu.
Organizowanie różnorodnych form współpracy z rodzicami oraz środowiskiem lokalnym w kreowaniu u dzieci postaw pomocy innym.
Zajęcia i warsztaty z zakresu: empatia, wrażliwość, pełnienie ról w grupie, reagowanie na agresję, konstruktywne rozwiązywanie konfliktów, umiejętności samooceny, zajęcia integracyjne.
Zajęcia i warsztaty na temat empatii, współpracy w grupie.
Rozwijanie empatii. Kształtowanie umiejętności poświęcania uwagi innym osobom, aktywne słuchanie, które pomaga dostroić się do emocji i uczuć innych. Nauka np.:
- uważnego słuchania drugiej osoby,
- nieoceniania innych,
- zrozumienia drugiej osoby, wczuwania się w jej sytuację,
- umiejętności współodczuwania,
- wspierania bliskich osób w obliczu problemów,
- zainteresowania uczuciami innych,
- bezinteresownego pomagania innym osobom
Lekcje wychowawcze, indywidualne konsultacje z wychowawcą klasy, lekcje przedmiotowe, wydarzenia klasowe i szkolne, aktywna obecność uczniów w społeczności szkolnej i inne.
Odpowiedzialni: wychowawcy, pedagodzy.
Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne prowadzone na godzinach wychowawczych.
Systematyczna współpraca z rodzicami w celu ujednolicenia systemu oddziaływań wychowawczych i budowania atmosfery wzajemnej pomocy
Sfera rozwoju psychicznego – wartości, normy, wzory zachowań (kultura)
Działania wychowawcze
Działania edukacyjne skierowane do całej społeczności szkolnej
Formy działań profilaktycznych
Dbanie o dobrostan psychiczny uczniów, o relacje oparte na szacunku oraz współpracy w zespole
Udział w ogólnopolskim projekcie DZIECIŃSTWO BEZ PRZEMOCY Fundacji Dzieci Niczyje
Organizowanie spotkań zespołów nauczycielskich:
- eliminowanie problemów związanych ze zdrowiem, w tym zdrowiem psychicznym uczniów,
- wymiana informacji związanych z problemami dydaktycznymi i wychowawczymi mającymi związek z problemami zdrowia uczniów,
- praca z uczniami – przeprowadzenie rozmów i pogadanek na temat skutecznych form uczenia się oraz higieny pracy umysłowej i organizacji czasu wolnego,
- prowadzenie zajęć z wykorzystaniem różnych form pracy z uczniami – integrowanie dzieci i młodzieży w klasach,
- prowadzenie zajęć terapeutycznych rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne uczniów oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym z uczniami potrzebującymi wsparcia,
- przeciwstawianie się przejawom przemocy i agresji, krzywdzeniu innych, zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy wobec dzieci poprzez realizowanie Standardów Ochrony Dzieci przed krzywdzeniem, zagrożeń, na które mogą być narażone, korzystanie w procesie kształcenia z narzędzi i zasobów cyfrowych oraz metod kształcenia wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.
Praca w grupach zadaniowych (metoda pracy klasa–układanka), zwrócenie uwagi na uczciwość i szacunek, tolerancję i pomoc innym
Przeprowadzenie cyklu zajęć integracyjnych z zakresu budowania satysfakcjonujących relacji z innymi na godzinach wychowawczych lub podczas wyjazdu klasowego.
Przeprowadzenie godziny do dyspozycji wychowawcy „Uczeń – moje obowiązki i prawa”.
Realizacja ogólnopolskich i lokalnych programów i projektów edukacyjnych oraz stosowanie strategii edukacyjnych opartych na stwarzaniu okazji do promowania.
Doskonalenie współpracy rodzic–wychowawca oraz wychowawca/nauczyciel–rodzic–pedagog.
Organizowanie konsultacji nauczycieli i specjalistów dla rodziców.
Ochrona zdrowia fizycznego i psychicznego dzieci i młodzieży przez ich udział w dodatkowych oraz nieodpłatnych zajęciach sportowych.
Udział uczniów w zawodach i masowych imprezach rekreacyjno-sportowych w szkole i na terenie gminy.
Gazetki na korytarzach szkolnych na temat zasad zdrowego stylu życia.
Przypomnienie ogólnoszkolnych norm i zasad zachowania.
Warsztaty – uczenie konstruktywnego rozwiązywania konfliktów, sporów, sytuacji trudnych.
Rozwijanie właściwych postaw społecznych, kształtowanie pozytywnej samooceny, umiejętności współżycia w zespole.
Okazywanie szacunku innym osobom poprzez właściwą kulturę osobistą i stosowny sposób komunikacji
Kontynuacja działań – szkoła miejscem edukacji obywatelskiej, kształtowania postaw społecznych i patriotycznych, odpowiedzialności za region i ojczyznę
Kształtowanie postaw obywatelskich, społecznych i patriotycznych.
Wizyty uczniów w muzeum, galerii sztuki, teatrze, operze, filharmonii, centrum nauki, skansenie.
Kształtowanie postaw obywatelskich na lekcjach historii i WOS.
Realizacja działań kształtowania postaw obywatelskich, społecznych w szkolnym samorządzie, np.:
- uczestnictwo w wyborach do szkolnego samorządu.
Realizacja w ramach lekcji przedsięwzięć edukacji obywatelskiej – przekazywanie uczniom wartości, które kształtują odpowiednie postawy i zachowania, takie jak:
- dobro społeczne – uczeń rozumie, że nasze decyzje i działania mają wpływ na innych i że dbanie o dobro społeczne jest ważne,
- sprawiedliwość – uczeń rozumie pojęcie poczucia sprawiedliwości i równości wobec wszystkich ludzi,
- tolerancja – uczeń okazuje szacunek i akceptuje różnorodności kulturowe, religijne i światopoglądowe,
- odpowiedzialność – uczeń jest zachęcany do podejmowania odpowiedzialnych decyzji i działań,
- demokracja – uczeń poznaje zasady demokracji i znaczenia uczestnictwa w życiu publicznym.
Rozwijanie kompetencji obywatelskich, które pozwalają uczniom być aktywnymi członkami społeczeństwa – uczestnictwo uczniów w projektach społecznych, debatach, działaniach charytatywnych i innych inicjatywach, które pozwalają im zaangażować się w życie społeczne.
Kształtowanie postawy młodego Polaka na podstawie znajomości sylwetek wybitnych rodaków tworzących nasze dzieje, jak i współczesnych.
Organizowanie uroczystości szkolnych z okazji świąt narodowych (rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja, odzyskanie niepodległości – 11 listopada).
Przygotowywanie okolicznościowych gazetek do gablot.
Sposoby motywowania uczniów do pracy, zapobieganie trudnościom w nauce, diagnozowanie rodzaju występujących trudności, wpływ postawy rodziców na wyniki w nauce
Działania wychowawcze
Działania edukacyjne skierowane do całej społeczności szkolnej
Formy działań profilaktycznych
Budowanie wiary we własne siły i umiejętności oraz kształtowanie wytrwałości w realizacji wyznaczonych celów,
Poznawanie mnemotechnik i rozwinięcie nawyku stałego korzystania z dopasowanych do swoich potrzeb technik pamięciowych.
Kształtowanie umiejętności organizacji czasu oraz przestrzeni do pracy,
Budowa systematyczności w nauce oraz wypracowanie metody powtórek,
Kształtowanie umiejętności oceny własnej pracy,
Uświadamianie rodziców / opiekunów o konieczności wsparcia oraz okazywaniu akceptacji dziecka,
Informowanie rodziców / opiekunów w jaki sposób mają pracować ze swoją pociechą,
Wskazanie poradni, w których pracują specjaliści zajmujący się daną tematyką.
Poznanie osiągnięć edukacyjnych uczniów klas pierwszych, zaznajomienie się ze specyfiką trudności uczniów słabszych oraz stopniowe odkrywanie ich predyspozycji;
Diagnozowanie rodzaju występujących zaburzeń, sytuacji rodzinnej uczniów przejawiających problemy
w nauce (np. trudna sytuacja rodzinna, brak wsparcia ze strony opiekunów, brak właściwej relacji z bliskimi osobami dorosłymi) oraz specyfiki funkcjonowania środowiska szkolnego;Monitorowanie osiągnięć edukacyjnych uczniów;
Organizowanie specjalistycznych zajęć usprawniające, skierowanych do całej społeczności (nauczyciele, uczniowie jak
i rodzice) w celu uświadomienia z jakimi trudnościami spotyka się ich dziecko / sam uczeń, jak sobie radzić
z sytuacją oraz jakie działania podjąć, aby wykorzystać predyspozycje uczniów oraz kompensować ich braki;Zapoznanie uczniów i rodziców przez każdego nauczyciela przedmiotu
z wymogami, które stawiane są przed młodymi ludźmi.Projekt edukacyjny propagujący wiedzę z zakresu matematyki i wykorzystywanie jej w codziennym życiu- Natalka i Antek w świecie Wielkiej Matematyki.
Organizowanie spotkań ze specjalistami, których zadaniem jest wyjaśnienie czym jest dana trudność dziecka oraz z czego wynika.
Uświadomienia rodzicom jak istotne znaczenie dla rozwoju młodego człowieka ma zaangażowanie rodzica.
Spotkanie z psychologiem / pedagogiem szkolnym lub wyspecjalizowanym w temacie pracownikiem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, który podejmie działania mające na celu uświadomienie rodziców / opiekunów uczniów na temat istotności ich roli w procesie wspierania dziecka w nauce i udzielania mu pomocy w sytuacjach jego niepowodzeń szkolnych.
Wskazanie rodzicom korzyści dla dziecka płynące z posiadania opinii, orzeczenia PPP lub innej poradni specjalistycznej i przedłożenia tych dokumentów w szkole;
Zapewnienie rodzicom poradnictwa u psychologa lub psychoterapeuty rodzinnego, który pomoże określić
i dobrać odpowiednią metodę wychowawczą i motywacyjną dla dziecka;Uświadamianie rodzicom znaczenia doceniania u dziecka jego mocnych stron i udzielanie rodzicom pomocy w odnalezieniu u dziecka jego mocnych stron.
Instruowanie dorosłych w jaki sposób powinni planować dzień dla dziecka, które przejawia problemy
w nauce.Rozmowa z opiekunami dzieci na temat niewłaściwego motywowania i np. stawianie zbyt wysokich lub zbyt niskich wymagań;
Poinformowanie rodziców jaki wpływ na zachowanie dziecka ma sprawowanie nadmiernej kontroli;
Profilaktyka zachowań ryzykownych- bezpieczeństwo
Działania wychowawcze
Działania edukacyjne skierowane do całej społeczności szkolnej
Formy działań profilaktycznych
Kontynuacja działań – bezpieczne poruszanie się w sieci oraz krytyczna analiza informacji dostępnych w Internecie
Uświadamianie zagrożeń, jakie niosą ze sobą współczesne technologie informacyjno-komunikacyjne i stałe bycie online.
Organizacja zajęć dotyczących zagrożeń związanych z nadmiernym korzystaniem z urządzeń elektronicznych (laptopy, smartfony) oraz serwisów społecznościowych.
Wskazanie korzyści i negatywnych stron korzystania ze sztucznej inteligencji.
Realizacja projektu Uczeń w sieci w klasie III- o zagrożeniach związanych z użytkowaniem internetu.
Realizacja zajęć wychowawczo-dydaktycznych na zajęciach z informatyki, na lekcjach wiedzy o społeczeństwie – poznanie instytucji, do których należy się zwrócić w przypadku występowania przemocy fizycznej lub psychicznej.
Organizacja spotkań z policjantem.
Konsultacje z pedagogiem.
Realizacja zajęć edukacji dla bezpieczeństwa – poznanie zasad ostrzegania ludności o zagrożeniach.
Realizacja działań na zajęciach z wychowawcą.
Programy edukacyjne – telewizyjne, spektakle teatralne.
Filmy edukacyjne i materiały.
Gazetki edukacyjne.
Realizacja edukacji dla bezpieczeństwa i proobronnej
Realizacja działań/projektów związanych z zasadami postępowania w sytuacjach wybranych zagrożeń, np.:
- zagrożenia pożarowego i powodziowego,
- ekstremalnych warunków pogodowych,
- wypadków i katastrof komunikacyjnych.
Prowadzenie cyklu szkoleń/warsztatów dla poszczególnych etapów edukacji z zakresu udzielania pierwszej pomocy:
- na wczesnym etapie edukacji przeprowadzenie działań związanych z:
- ochroną zdrowia i życia, w tym z oceną bezpieczeństwa miejsca zdarzenia,
- rozpoznaniem potencjalnego zagrożenia życia na podstawie prostych objawów,
- skutecznym wezwaniem pomocy; podejmowaniem wstępnych czynności ratujących życie.
Przekazywanie rodzicom materiałów edukacyjnych na temat realizowanych w szkole projektów związanych z zasadami postępowania w sytuacjach wybranych zagrożeń.
Organizacja działań praktycznych w sytuacjach wybranych zagrożeń z udziałem uczniów.
Organizowanie szkoleń udzielania pierwszej pomocy ze specjalistami.
Informowanie uczniów na temat bezpieczeństwa państwa
-
-
- Harmonogram działań na rok szkolny 2026/2027
-
Priorytet
Zadanie
Sposób realizacji
Odpowiedzialni
Termin
Diagnoza
Rozpoznanie potrzeb uczniów oraz czynników chroniących i ryzyka
ankiety, obserwacja, analiza dokumentacji, rozmowy
wychowawcy, specjaliści,
wrzesień
Adaptacja
Wspieranie uczniów rozpoczynających naukę lub zmieniających etap edukacyjny
zajęcia integracyjne, wsparcie indywidualne
wychowawcy
wrzesień–październik
Reforma26
Wspieranie uczniów klas objętych nową podstawą programową
działania adaptacyjne, projekty, aktywizujące sposoby pracy
nauczyciele klas, specjaliści,
cały rok
Bezpieczeństwo
Zapoznanie z zasadami obowiązującymi w szkole
zajęcia, ćwiczenia, rozmowy
wychowawcy
wrzesień
Ochrona małoletnich
Przypomnienie praw, granic i sposobów uzyskania pomocy
zajęcia dostosowane do wieku
wychowawcy, specjaliści
cały rok
Relacje
Budowanie dobrych relacji w klasie
zajęcia integracyjne, projekty zespołowe
wychowawcy, specjaliści
cały rok
Przemoc
Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej
zajęcia profilaktyczne, interwencje, mediacje
wychowawcy,
specjaliści
cały rok
Zdrowie psychiczne
Rozwijanie umiejętności dbania o dobrostan
warsztaty, rozmowy, konsultacje
specjaliści
cały rok
Emocje
Rozwijanie samoregulacji
ćwiczenia, zajęcia wychowawcze
wychowawcy, specjaliści,
cały rok
Uzależnienia behawioralne
Profilaktyka nadmiernego korzystania z technologii
zajęcia i warsztaty
wychowawcy, specjaliści
cały rok
Higiena cyfrowa
Rozwijanie równowagi online–offline
akcje, zajęcia, wyzwania offline
nauczyciele, wychowawcy
cały rok
AI
Kształtowanie odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji
zajęcia, analiza przykładów, dyskusje
nauczyciele
cały rok
Cyberbezpieczeństwo
Przeciwdziałanie cyberprzemocy i dezinformacji
warsztaty i zajęcia
nauczyciel,
informatyki, wychowawcy
cały rok
Edukacja zdrowotna
Promowanie zdrowego stylu życia
zajęcia, projekty, działania szkolne
nauczyciele
cały rok
Aktywność fizyczna
Zwiększenie aktywności uczniów
zajęcia sportowe, aktywne przerwy, wydarzenia
nauczyciele WF
cały rok
Pierwsza pomoc
Rozwijanie kompetencji reagowania w nagłych sytuacjach
zajęcia praktyczne
wyznaczeni nauczyciele
według harmonogramu
Odporność społeczna
Przygotowanie do odpowiedzialnego działania
projekty, ćwiczenia, działania obywatelskie
nauczyciele, wychowawcy
cały rok
Patriotyzm
Rozwijanie tożsamości narodowej i regionalnej
uroczystości, projekty, wyjścia
nauczyciele
cały rok
Wolontariat
Kształtowanie postaw prospołecznych
akcje pomocowe
opiekun wolontariatu
cały rok
Samorządność
Włączanie uczniów w podejmowanie decyzji
działalność SU
opiekun SU
cały rok
Edukacja włączająca
Rozpoznawanie barier i potrzeb ucznia
obserwacja funkcjonowania, współpraca zespołu
nauczyciele, specjaliści
cały rok
Rodzice
Rozwijanie współpracy ze szkołą
konsultacje, spotkania, warsztaty
wychowawcy, specjaliści
cały rok
Projekty
Rozwijanie ciekawości i współpracy
projekty interdyscyplinarne
nauczyciele
cały rok
Doradztwo
Wspieranie decyzji edukacyjno-zawodowych
zajęcia, konsultacje, spotkania
doradca zawodowy
zgodnie z planem
Ekologia
Rozwijanie odpowiedzialności środowiskowej
projekty i akcje
nauczyciele
cały rok
Współpraca z rodzicami
W ramach programu szkoła może realizować:
- konsultacje indywidualne;
- zebrania;
- warsztaty;
- webinary;
- przekazywanie materiałów edukacyjnych.
Współpraca z instytucjami
W zależności od potrzeb szkoła współpracuje z:
- poradnią psychologiczno-pedagogiczną;
- Policją;
- ośrodkiem pomocy społecznej;
- sądem rodzinnym;
- placówkami ochrony zdrowia;
- jednostkami samorządu terytorialnego;
- instytucjami kultury;
- organizacjami społecznymi;
- organizacjami prowadzącymi działania profilaktyczne;
- instytucjami rynku pracy;
- szkołami ponadpodstawowymi i placówkami kształcenia zawodowego.
VII.Monitorowanie realizacji programu
Monitorowanie jest prowadzone przez cały rok szkolny.
Analizie mogą podlegać:
- realizacja zaplanowanych działań;
- frekwencja uczniów;
- zachowania uczniów;
- liczba zgłoszonych sytuacji problemowych;
- przypadki przemocy;
- trudności związane z zachowaniami cyfrowymi;
- sposób korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
- klimat społeczny klas;
- poczucie bezpieczeństwa;
- udział uczniów w działaniach dodatkowych;
- współpraca z rodzicami.
VIII. Ewaluacja programu
Przebieg pracy wychowawczo-profilaktycznej i jej efekty poddawane są systematycznej obserwacji i ocenie. Informacje zwrotne pochodzące od uczniów, rodziców i nauczycieli służą doskonaleniu pracy i wyciąganiu wniosków na przyszłość. Najlepszych efektów można spodziewać się, gdy ewaluacji dokonuje się na podstawie obserwacji procesu wychowania.
Sposoby i środki ewaluacji:
- obserwacja i analiza zachowań uczniów,
- obserwacja postępów w nauce,
- frekwencja na zajęciach dydaktycznych,
- udział w konkursach.
Narzędzia ewaluacji:
- ankieta dla uczniów, rodziców i pracowników szkoły,
- obserwacja zachowania uczniów,
- analiza dokumentacji szkolnego pedagoga, psychologa i innych nauczycieli,
- analiza dokumentacji wychowawców,
- analiza sukcesów i osiągnięć uczniów,
- rozmowy indywidualne z rodzicami, uczniami i pracownikami szkoły,
- wytwory uczniów,
- analiza sprawozdań pielęgniarki dotyczących stanu zdrowia i wypadkowości uczniów.
Działania ewaluacyjne będą polegały na:
- zidentyfikowaniu celu ewaluacji i sformułowaniu pytań ewaluacyjnych ukierunkowanych na jego osiągnięcie,
- opracowaniu planu i strategii dokonania ewaluacji,
- zaplanowaniu sposobu opracowania wyników ewaluacji i ich udostępnienia społeczności szkolnej.
Ewaluacji programu wychowawczo-profilaktycznego dokona powołany przez dyrektora szkoły zespół ds. ewaluacji programu, oceniający rezultaty i efektywność prowadzonych działań. Z wnioskami z przeprowadzonej ewaluacji rada pedagogiczna zostanie zapoznana na zebraniu kończącym rok szkolny.
IX. Postanowienia końcowe
Program jest dokumentem dostosowywanym do rzeczywistych potrzeb szkoły. Może być modyfikowany w ciągu roku szkolnego, jeżeli wyniki diagnozy, pojawiające się problemy lub zmiana sytuacji społeczności szkolnej wskazują na potrzebę wprowadzenia dodatkowych działań.
Szczegółowe plany pracy wychowawczej poszczególnych klas powinny wynikać z założeń programu oraz uwzględniać:
- wiek uczniów;
- potrzeby danego zespołu;
- rozpoznane czynniki chroniące;
- rozpoznane czynniki ryzyka;
- sytuację wychowawczą;
- potrzeby rozwojowe;
- wyniki obserwacji funkcjonowania uczniów.
